Krav Maga Teknikleri: Temel Savunma Hareketleri
Krav Maga teknikleri arasında yumruk ve tekmelere karşı savunma, tutulduğunda kurtulma, yerde kendini koruma ve ayağa kalkma çalışmaları bulunur. Derslerde ne zaman uzaklaşman gerektiğini de öğrenirsin. Bir hareketi ilk kez yapmakla, mesafe değiştiğinde veya çalıştığın kişi sana direnç gösterdiğinde uygulamak aynı şey değildir. Bunun için tekrar yapman ve hareketin hangi durumlarda kullanılabileceğini öğrenmen gerekir.
Muay Thai, Boks ve MMA derslerinde öğrencinin hareketi nasıl yaptığına bakarken dengesini koruyup korumadığını da kontrol ediyorum. Karşısındaki kişi yön değiştirince ne yapıyor? Hareketi tamamladığında kendini koruyabilecek durumda mı? Savunma çalışmalarında da bunlara dikkat etmek gerekir. Bu yazıda Krav Maga derslerinde neler çalışıldığını anlatıyorum. Buradaki açıklamalar, bir arkadaşınla kendi başına teknik denemen için uygun değildir.
Krav Maga Tekniklerinde Nelere Dikkat Edilir?
Savunma yaparken karşılık vermek, Krav Maga derslerinde sık çalışılır. Gelen darbeyi elinle yönlendirirken ayakların ve gövden de hareket eder. Bazı durumlarda savunma ve karşı vuruş aynı anda yapılabilir. Bazen de önce dengeni toplaman veya hareket edecek alan bulman gerekir. Benzer çalışmalar başka dövüş sporlarında da vardır. Her saldırıya aynı iki hareketle karşılık veremezsin.
Nereye ve hangi mesafeden vuracağın, karşı vuruş yapıp yapamayacağını etkiler. Eğitim programında hassas bölgelere yönelik çalışmaların bulunması, karşındaki kişiyle arandaki güç farkını ortadan kaldırmaz. Vuruşunun hedefe ulaşacağı da kesin değildir. Antrenmanda çalıştığın kişinin gözüne, boynuna veya eklemlerine zarar verecek temas yapılmaz. Bu çalışmalar uygun ekipmanla yapılır ve nasıl çalışılacağı önceden belirlenir.
Bildiğin hareketlerden başlamak, öğrenmeni kolaylaştırabilir. Başını korumak için ellerini kaldırmak buna bir örnektir. Yine de ellerini nerede tutacağını, gövdeni nasıl hareket ettireceğini ve aradaki mesafeyi nasıl ayarlayacağını çalışman gerekir. Stres altında herkes aynı tepkiyi vermez. Kolay görünen bir hareketi bile zor bir durumda doğru yapamayabilirsin.
Uzaklaşabileceğin anı fark etmek de savunmanın bir parçasıdır. Kaçabileceğin bir yol açıldıysa saldırganı etkisiz hale getirmeyi beklemen gerekmez. Bir saldırı durumunu canlandırırken çalışmayı teknik biter bitmez sonlandırmamalısın. Ardından nasıl uzaklaşacağını ve nereden yardım isteyebileceğini de düşünmelisin. Nereye baktığın, hangi yöne adım attığın ve önünde bir engel olup olmadığı bu yüzden önemlidir.
Yumruk Savunması ve 360 Savunma Çalışması
360 savunma, İngilizce adıyla "360 defense", birçok Krav Maga eğitim programında yer alır. Dışarıdan kavis çizerek gelen saldırılara karşı dirsek ile bilek arasındaki bölgeyi, yani önkolu kullanarak savunma çalışılır. Düz yumruklara, çok yakından gelen vuruşlara ve göremediğin yönden gelen darbelere karşı farklı çalışmalar gerekir.
İlk çalışmalarda yumruğun hangi yönden geleceğini bilirsin. Kolunu nereye koyacağını, kolunla başın arasında ne kadar boşluk bırakacağını ve dengeni nasıl koruyacağını öğrenirsin. Kolunu fazla açarsan vücudunun başka bir bölümünü korumasız bırakabilirsin. Sadece kolunu uzatıp olduğun yerde kalmak da her zaman yeterli olmaz. Eğitmen, duruşuna ve saldırının yönüne göre hangi kolunu nasıl kullanacağını göstermelidir.
Düz yumruğa karşı, yumruğu iç taraftan başka yöne çevirme gibi savunmalar çalışılır. Bazen küçük bir el hareketi yeterli olur. Elini fazla açarak yumruğun peşinden götürürsen başını korumasız bırakabilirsin. Savunma sırasında diğer elinin nerede olduğu ve ardından hangi yöne adım attığın da önemlidir. Öğrendiğin karşı vuruşu, mesafe uygun olmasa bile yapmaya çalışmamalısın.
Hareketi öğrendikten sonra çalıştığın kişi vuruşun zamanını veya yönünü yavaş yavaş değiştirebilir. Böylece vuruşun tam olarak ne zaman veya nereden geleceğini bilmeden savunma yapmayı çalışırsın. Nelerin değişeceği ve ne kadar sert temas kurulacağı önceden belirlenmelidir. Hazırlıksız veya gözleri kapalı birine vurmak, tepki vermeyi öğretmek için gerekli değildir. Yaralanmaya ve korkuya yol açabilir.
Bacağa ve Gövdeye Gelen Tekmelere Karşı Savunma
Tekmenin nereye geldiğine, düz mü yoksa kavis çizerek mi atıldığına ve aradaki mesafeye göre savunma değişir. Geri adım atarak tekmenin ulaşamayacağı bir yere geçmek, yana hareket etmek veya tekmeyi kol ya da bacakla karşılamak seçenekler arasındadır. Tekmenin her seferinde bacağına geleceğini düşünerek sadece o bölgeyi korumaya çalışma.
Bacağa gelen tekmelere karşı bacaklarını ve kalçanı nasıl kullanacağın öğretilir. Sık yapılan hatalardan biri, tekmeyi yakalamak için iki eli birden aşağı indirmektir. Bu hareket başını korumasız bırakır ve dengeni bozabilir. Savunmayı öğrenirken aradaki mesafeye ve başını korumaya da dikkat etmelisin. İlk tekrarlar yavaş yapılır ve uygun koruyucu ekipman kullanılır.
Gövdeye kavis çizerek gelen bir tekmeyi kolla karşılamak ile kaval kemiğiyle karşılamak farklı hareketlerdir. Hangisinin kullanılacağı mesafeye ve tekmenin yüksekliğine bağlıdır. Kolunu rastgele sert bir tekmenin önüne uzatmak yaralanmana neden olabilir. Eğitmen, kolunu gövdene göre nasıl tutacağını ve yere basan ayağını nereye koyacağını göstermelidir. Çalıştığın kişi de tekmeyi nereye ve ne kadar sert atacağını önceden bilmelidir.
Tekmeyi savunduktan sonra nerede durduğuna dikkat et. Aynı mesafede hareketsiz kalırsan başka bir vuruşa yakalanabilirsin. Her savunmadan sonra ileri atılmak da uygun değildir. Hangi yöne adım atacağın, uzaklaşabileceğin yola, çevredeki boşluğa ve karşındaki kişinin hareketine bağlıdır.
Boynun Önden veya Arkadan Tutulması
Boynun sıkılması nefes almayı veya kan akışını etkileyebilir ve ciddi zarar verebilir. Birinin boynunu önden iki eliyle tutması, arkadan elleriyle sıkması ve kolunu boynuna dolaması farklı durumlardır. Hepsinden aynı hareketle kurtulamazsın. Eğitimde önce bu tutuşlar arasındaki farklar öğretilmelidir.
Boynun önden tutulduğu çalışmalarda, nasıl tutulduğun, dengeni nasıl koruyacağın ve hangi yöne hareket edeceğin birlikte öğretilir. Eğitmen önce boyna baskı uygulamadan hareketi gösterir. Elini ve gövdeni nasıl kullanacağını anlamadan çalışma hızlandırılmaz veya tutuş zorlaştırılmaz.
Tutuştan kurtulduğunda yeniden yakalanmadan uzaklaşmaya çalışırsın. Her kurtulmanın ardından vurman gerekmez. Uzaklaşabileceğin bir yol varsa öncelik onu kullanmaktır. Antrenmanda boyna gerçek baskı uygulanmaz, ani çekme veya dönme hareketleri yapılmaz. Çalışmayı durdurmak için kullanılacak söz ve işaret önceden belirlenir. Herhangi bir rahatsızlıkta hemen durulur.
Boynun arkadan tutulduğunda saldırganı görememek işini zorlaştırır. Çeneni aşağı indirmenin veya gövdeni çevirmenin her türlü boyun sıkmasından kurtulmaya yeteceğini düşünmemelisin. Gerçek bir saldırıda boynun sıkıldıysa görünür bir iz olmasa bile doktora başvurmalısın. NHS'nin boğaz yaralanmalarıyla ilgili bilgilendirmesi de belirtilerin sonradan ortaya çıkabileceğini söylüyor. Nefes almakta veya yutmakta zorlanıyorsan, sesin değiştiyse ya da bilincini kaybettiysen acil yardım al.
Bilek ve Kol Tutuşlarından Kurtulma
Bileğinin veya kolunun hangi yönden tutulduğu, bir elin mi iki elin mi kullanıldığı ve çekilip çekilmediğin, yapabileceğin hareketleri değiştirir. İlk çalışmada karşındaki kişi seni çekmeden sabit bir şekilde tutar. Bileğini hangi yöne hareket ettirebildiğini ve adım atmanın kurtulmana nasıl yardımcı olduğunu öğrenirsin. Daha sonra çalışmaya çekme veya yön değiştirme eklenebilir. Başlangıçta bunlar tek tek çalışılır.
Bazı tek elle bilek tutuşlarında, tutan kişinin başparmağının olduğu taraftaki açıklıktan yararlanılır. Ancak kurtulmak sadece elini çevirip çekmekten ibaret değildir. Bileğinin açısı, dirseğinin yeri, karşındaki kişinin ne kadar sıkı tuttuğu ve ikinizin de hareketi sonucu etkiler. Gövdeni ve adımlarını nasıl kullanacağını eğitmeninle çalışmalısın.
İki bileğinin ayrı ayrı tutulmasıyla tek bileğinin iki elle tutulması aynı durum değildir. Nasıl tutulduğunu anlaman, dengeni ve başını koruyarak hareket edecek alan bulman gerekir. Yeni öğrendiğin hareket işe yaramadığında aniden çekerek veya çalıştığın kişiye vurarak kurtulmaya çalışma. Durup eğitmeninden nerede hata yaptığını göstermesini iste.
Yakandan tutan kişi tek elini kullanıp diğer eliyle vurabilir. Bu yüzden serbest elini ve sana ne kadar yakın olduğunu takip etmelisin. Sadece yakandan tutan eli bıraktırmaya odaklanma. Dengeni koruman ve başka bir saldırıdan uzaklaşabilecek alan bulman da gerekir.
Yerde Korunma ve Ayağa Kalkma
Sert zeminde veya birden fazla kişinin bulunduğu bir ortamda yerde kalmak daha tehlikeli olabilir. Bu yüzden Krav Maga derslerinde yeniden ayağa kalkma çalışmaları yapılır. Ancak karşındaki kişi üzerine baskı kuruyorsa aceleyle kalkmaya çalışmak işe yaramayabilir. Önce başını koruman, duruşunu düzeltmen ve hareket edecek alan açman gerekebilir.
Yerde yapılan çalışmalarda karşındaki kişiye dönük kalmayı, başını korumayı ve bacaklarını kullanarak aradaki mesafeyi korumayı öğrenirsin. Rastgele tekme atmak yerine, kişi sana yaklaşırken ona dönük kalabilmen gerekir. İlk çalışmalarda yumuşak zeminde, yavaş hareket ederek yer değiştirmeyi öğrenirsin. Bu aşamada sana vuruş yapılmaz.
"Technical stand-up" adı verilen teknik, yerdeyken ayağa kalkmak için kullanılan yöntemlerden biridir. Bir elinden ve karşı taraftaki ayağından destek alarak gövdeni kaldırırsın. Boşta kalan bacağını geriye alırken diğer elini önde tutarak kendini korursun. Bunun için elini ve ayağını doğru yere koyman, ağırlığını dengeli taşıman ve çevrende yeterli boşluk olması gerekir. Hareketi önce antrenman minderi üzerinde, eğitmen gözetiminde öğrenmelisin. Yeterli alan yokken kalkmaya çalışırsan dengeni kaybedebilirsin.
Bu kalkış, Brezilya Jiu-Jitsu'sunda (BJJ) ve diğer tutuş ve yer mücadelesi çalışmalarında da kullanılır. Hangi branşı yaptığından çok, yerde nasıl durduğun ve karşındaki kişinin ne yaptığı önemlidir. Ayağa kalktıktan sonra da dengeni toparlaman, aradaki mesafeyi açman ve çevrene bakman gerekir.
Teknikler Antrenmanda Nasıl Çalışılır?
Önce ellerini ve ayaklarını nereye koyacağını, hangi yöne hareket edeceğini ve aradaki mesafeyi öğrenirsin. Ardından çalıştığın kişi hareketin zamanını veya yönünü değiştirir. Daha sonra bir saldırı durumu canlandırılır ve öğrendiğin hareketlerden hangisinin uygun olduğuna karar vermen gerekir. Bir sonraki çalışmaya geçmek için belirli bir sürenin dolması yetmez. Önce yaptığın hareketi anlamalı ve uygulayabilmelisin.
Stres, dikkatini ve hareketlerini etkileyebilir. Herkes stres altında aynı tepkiyi vermez. Eğitmen, öğrendiklerini uygulayıp uygulayamadığını görmek için çalışmayı yavaş yavaş zorlaştırır. Seni aşırı yorması, haber vermeden saldırması veya durma işaretini dikkate almaması öğrenmeni zorlaştırır. Çalışmanın ardından nerede zorlandığını ve neyi düzeltebileceğini konuşmak daha yararlıdır.
Bir hareketi ilk öğrenirken çalıştığın kişi sana yardımcı olur. Hareketi öğrendikten sonra kurtulmanı zorlaştırabilir veya hareketlerini değiştirebilir. Böylece tekniği hangi durumlarda uygulayabildiğini görürsün. Çalışma zorlaştığında kontrolünü kaybediyorsan önceki, daha kolay aşamaya dönmelisin. Burada amaç karşındaki kişiyi yenmek değil, hangi hareketleri yapabildiğini ve nerelerde zorlandığını görmektir.
Eğitmen ve Ekipman Seçimi
Krav Maga tekniklerini bu alanda eğitim veren, yeterli bilgi ve deneyime sahip bir eğitmenden öğrenmelisin. Vuruşlarını geliştirmek, mesafeyi ayarlamayı veya ayakta mücadeleden yer mücadelesine geçmeyi çalışmak için Boks, Kick Boks, Muay Thai ve MMA alanlarında Dağhan Sağlam ile özel ders seçeneklerini inceleyebilirsin. Geliştirmek istediğin beceriye göre ek çalışmalar planlayabiliriz.
Birlikte çalışırken eldiven ve dişlik gibi koruyucu ekipmanlara ihtiyaç duyarsın. Hangi ekipmanı kullanacağını eğitmeninle belirledikten sonra Solid Fight Store üzerindeki seçenekleri inceleyebilirsin.
İlk Derslerde Nelere Odaklanmalısın?
Yumruktan korunmak, bir tutuşu çözmek ve yerden kalkmak farklı becerilerdir. Hepsinde dengeni koruman, aradaki mesafeye dikkat etmen ve hareketten sonra nerede durduğunu bilmen gerekir. Sadece tekniğin adını öğrenmekle yetinme. Hangi durumda işe yarayabileceğini ve ne zaman başka bir hareket gerektiğini de öğren.
İlk derste çok sayıda teknik görmek yerine birkaç temel hareketi anlayarak çalışmak daha yararlı olur. Anlamadığın yerde soru sor. Ne kadar sert temasla rahat çalışabildiğini söyle ve gerektiğinde çalışmayı durdur. Tekrar yaparken eğitmeninin gösterdiği hataları düzeltmeye odaklan.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Krav Maga Tekniklerini Öğrenmek Ne Kadar Sürer?
Bir hareketi öğrenmek, başka biriyle uygulamak ve durum değiştiğinde kullanabilmek zaman ister. Herkesin üç veya altı ayda yeterli seviyeye geleceği söylenemez. Aldığın eğitimin kalitesi, derslere ne kadar düzenli katıldığın ve önceki deneyimin öğrenme süreni etkiler.
Krav Maga Teknikleri Kadınlar İçin Uygun mu?
Evet. Sana uygun bir başlangıç programıyla çalışabilirsin. Eğitmenin, kiminle çalışacağını ve ne kadar sert temas kurulacağını belirlerken seviyeni ve ihtiyaçlarını dikkate almalıdır. Karşındaki kişiyle arandaki güç farkının hareketleri nasıl etkilediğini de öğrenmelisin. Hiçbir tekniğin her durumda işe yarayacağını düşünmemelisin.
Krav Maga Teknikleri Gerçek Hayatta İşe Yarar mı?
İyi bir eğitim, kendini koruma becerilerini geliştirmene, tehlikeyi fark etmene ve ne yapacağına karar vermene yardımcı olabilir. Yine de salonda yapılan bir çalışma, gerçek bir saldırıda yaşanabilecek her durumu içermez. Derslerde savunma hareketleriyle birlikte uzaklaşmayı ve yardım istemeyi de öğrenmelisin.
Krav Maga Tekniklerini Evde Çalışabilir miyim?
Eğitmeninin gösterdiği adımları ve kimseyle temas etmeden yapılan temel hareketleri evde tekrar edebilirsin. Boyun tutuşlarını, eklem kilitlerini veya beklenmedik saldırıları bir arkadaşınla eğitmen olmadan deneme. Evdeki tekrarlar, salonda öğrendiklerini pekiştirmek içindir.
Dövüş Sporu Deneyimi Olmadan Başlanabilir mi?
Evet. Başlangıç dersleri, daha önce dövüş sporu yapmamış kişilere uygun şekilde düzenlenebilir. İlk derslerde nasıl duracağını, adım atacağını, aradaki mesafeyi ayarlayacağını ve başka biriyle güvenli şekilde çalışacağını öğrenirsin. Herkesin öğrenme hızı farklıdır.
Bu yazı, WBC Muay Thai Avrupa ve Dünya Şampiyonu Dağhan Sağlam tarafından Dövüş Rehberim için hazırlanmıştır.
Yorumlar