Krav Maga Nedir? İsrail Savunma Sistemi Rehberi
Krav Maga Nedir? Imi Lichtenfeld'in çalışmalarıyla gelişen bir kendini savunma sistemidir. Önce İsrail'de askerî eğitimde kullanılmış, daha sonra sivillere de öğretilmeye başlanmıştır. Tehlikeyi fark etmeyi, kavgadan uzak durmayı ve saldırıya uğradığında kendini koruyarak oradan uzaklaşmayı öğretir. Derslerde vuruşlar, tutulduğun yerden kurtulma hareketleri ve olası saldırı durumlarını canlandıran çalışmalar yapılır.
Solid Fight Academy'de farklı amaçlarla gelen öğrencilerle çalışıyorum. Kimi maça hazırlanmak, kimi kondisyonunu geliştirmek, kimi de saldırıya uğradığında kendini korumayı öğrenmek istiyor. Hangi branşı seçeceğine karar verirken önce ne öğrenmek istediğini düşünmelisin. Krav Maga için de gösterilen hareketlere bakmakla yetinme. Derslerde nelerin öğretildiğini ve bunların senin beklentine uyup uymadığını öğren.
Krav Maga'ya başlamadan önce derslerde saldırı durumlarının nasıl canlandırıldığını, ne kadar sert temas edildiğini ve seviyelerin nasıl belirlendiğini sor. Bir hareketi önce birlikte çalıştığın kişinin yardımıyla öğrenirsin. Aynı hareketi seni tutmaya veya hareketini engellemeye çalışan birine karşı yapabilmek ise daha fazla tekrar ister.
Krav Maga Nedir? Tarihçesi: Sokaklardan Orduya
Imi Lichtenfeld'in boks ve güreş geçmişi, Krav Maga'nın gelişmesinde etkili oldu. 1930'larda Bratislava'da Yahudilere yönelik saldırılar sırasında yaşadıkları da kendini savunma yaklaşımını etkiledi. Sistem daha sonra İsrail ordusundaki eğitimlerle gelişti. Bugün sivillere verilen dersler, o dönemin askerî eğitimiyle aynı değildir. Eğitimin amacı ve yapıldığı koşullar zamanla değişmiştir.
Bir spor karşılaşmasında kiminle dövüşeceğini, maçın ne zaman başlayacağını ve hangi hareketlerin serbest olduğunu bilirsin. Beklenmedik bir saldırıda ise bunları önceden bilemezsin. Krav Maga derslerinde farklı saldırı durumları canlandırılarak bu tür olaylara hazırlık yapılır. Yine de gerçek bir saldırıda, salonda çalışmadığın durumlarla karşılaşabilirsin.
Imi, askerî eğitimdeki çalışmalarının ardından 1960'larda sistemi sivillere öğretmeye başladı. Krav Maga Global'in tarihçe sayfasında da bu geçiş anlatılır. Günümüzde IKMF, Krav Maga Global ve Krav Maga Worldwide gibi farklı kuruluşlar bulunur. Eğitim programları, derecelendirme sistemleri ve eğitmen olma şartları kuruluşlara göre farklılık gösterir. Bu yüzden eğitim alacağın salonun hangi kuruluşun sistemini uyguladığını öğrenmelisin.
Krav Maga'nın Amacı: Kendini Koru ve Uzaklaş
Sivillere verilen Krav Maga derslerinin amacı, turnuvada puan kazandıracak hareketler öğretmek değildir. Derslerde seni tutan birinden kurtulmayı, arana mesafe koymayı, çevrende başka bir tehlike olup olmadığına bakmayı ve güvenli bir yere gitmeyi öğrenirsin. Eğitimi değerlendirirken yalnızca kaç vuruş öğrendiğine bakmamalısın.
Mümkünse kavgaya girmeden uzaklaşmak ilk seçeneğin olmalıdır. Kaçabileceğin bir yol varsa saldırganı etkisiz hale getirmeye çalışmak için orada kalman gerekmez. Derslerde araya mesafe veya engel koyma, yardım isteme ve ortamdan ayrılma da çalışılmalıdır. Savunma hareketlerini öğrenirken bunların sana nasıl uzaklaşma fırsatı verebileceğini de görmelisin.
Krav Maga'daki bazı savunmalar, insanın korktuğunda veya irkildiğinde yaptığı korunma hareketlerinden yararlanır. Ancak bu, hareketleri çalışmadan yapabileceğin anlamına gelmez. Ellerini nereye koyacağını, dengeni nasıl koruyacağını ve ardından nasıl uzaklaşacağını öğrenmen gerekir. Önce yavaş tekrarlarla başlar, daha sonra birlikte çalıştığın kişinin hareketlerine göre savunma yapmayı denersin.
Eğitim programında vücudun hassas bölgelerine yönelik vuruşlar da bulunabilir. Bu hareketler, senden daha iri veya güçlü birine karşı kesin çözüm değildir. Hareket eden birine isabet ettirmek zordur. Vuruş isabet etse bile saldırgan durmayabilir. Bu nedenle antrenmanda arkadaşının hassas bölgelerine vurulmaz. Hareketler, eğitmenin gözetiminde uygun vuruş yastıkları veya hedefler üzerinde çalışılır.
Derslerde savunma yaparken karşılık vermeyi de çalışırsın. Gelen vuruşu savuştururken ayaklarını ve gövdeni hareket ettirmeyi öğrenirsin. Aranızda boşluk oluştuğunda bunu uzaklaşmak için kullanırsın. Benzer çalışmalar diğer dövüş sporlarında da vardır.
Krav Maga'nın Temel Teknikleri
Başlangıçta nasıl duracağını, adım atacağını, ellerinle başını ve gövdeni nasıl koruyacağını öğrenirsin. Rakiple arandaki mesafeyi ayarlamak da bu eğitimin bir parçasıdır. Ardından vuruşlar ve tutulduğun yerden kurtulma hareketleri eklenir. Hareketin adını öğrenmek kolaydır. Karşındaki kişi hareket ederken dengeni koruyup doğru yöne gitmek ise düzenli çalışma ister.
Birçok programda yumruk, avuç tabanıyla vuruş, dirsek, diz ve tekme öğretilir. İngilizcede palm strike denilen avuç tabanı vuruşunda, bileğini nasıl tutacağını ve gövdeni vuruşa nasıl katacağını çalışırsın. Yumruk yerine avucunu kullanmak, elinin hiç yaralanmayacağı anlamına gelmez. İlk denemelerde sert vurmaya değil, dengeni korumaya ve vuruştan sonra elini yeniden koruma pozisyonuna getirmeye odaklanırsın.
Birinin bileğini tutması, kıyafetinden yakalaması veya boynunu sıkması farklı savunmalar gerektirir. Nasıl tutulduğun, ne kadar hareket edebildiğin ve saldırganın diğer eliyle ne yaptığı önemlidir. Eşli çalışmalarda önce bunları fark etmeyi, dengeni korumayı ve hangi yöne çıkabileceğini öğrenirsin. Boyna baskı uygulanan hareketler ciddi risk taşır. Bunları yalnızca video izleyip taklit ederek çalışmamalısın.
Bıçak ve sopa gibi silahların kullanıldığı saldırılar, Krav Maga'ya ilgi duyanların sık sorduğu konulardır. Böyle bir durumda önce silahı almaya değil, saldırgandan nasıl uzak durabileceğine bakmalısın. Araya mesafe veya engel koyup koyamayacağın ve kaçabileceğin bir yol olup olmadığı önemlidir. Silahsız birinin silahlı saldırganı durdurabileceğinin garantisi yoktur. Derste yumuşak eğitim malzemeleri kullanman ve saldırının nereden geleceğini bilmen, gerçek bir saldırının da aynı şekilde olacağı anlamına gelmez.
Yere düştüğünde genellikle önce başını korumayı, hareket edebileceğin alanı açmayı ve fırsat bulunca ayağa kalkmayı çalışırsın. Kalkarken saldırgana sırtını dönmemeye ve dengeni kaybetmemeye dikkat edersin. Fakat biri seni yerde tutuyorsa hemen kalkamayabilirsin. Önce onun kontrolünden kurtulmayı öğrenmen gerekir. Bu yüzden yerdeki temel savunmalar da derslerde yer alır.
Krav Maga Antrenmanı Nasıl Yapılır?
Dersler genellikle ısınmayla başlar. Ardından hareketleri tekrar eder ve bir arkadaşınla çalışırsın. Eğitim programına göre farklı saldırı durumları da canlandırılır. Dersin süresi ve ne kadar yorucu olduğu salona göre değişir. Kayıt olmadan önce başlangıç derslerinde neler yapıldığını sor.
Bu çalışmaları zorlaştırırken acele edilmemelidir. Önce hareketi öğrenirsin. Daha sonra arkadaşın farklı bir yönden veya beklemediğin bir anda hareket etmeye başlar. Çalışmaya katılan herkes ne yapılacağını bilmelidir. Temasın ne kadar sert olacağı ve çalışmayı hangi işaretle durduracağınız önceden kararlaştırılmalıdır. Hazır olmayan birini aniden korkutmak veya köşeye sıkıştırmak doğru bir eğitim yöntemi değildir.
Muay Thai ve MMA'da da önce hareketi tekrar eder, ardından karşındaki kişinin farklı tepkilerine göre uygulamayı öğrenirsin. Her tekrarı daha zor yapmak, daha hızlı öğreneceğin anlamına gelmez. Neyi yanlış yaptığını anlayamayacak kadar zorlanıyorsan çalışma sana ağır geliyor olabilir. Eğitmenin o anda durup hatayı açıklaması ve hareketi yapabileceğin hızda yeniden çalıştırması gerekir.
Krav Maga'da Seviyeler Nasıl Belirlenir?
Krav Maga'da bütün salonların kullandığı ortak bir kuşak sistemi yoktur. Bazı salonlar renkli kuşaklar, bazıları harf ve sayılarla belirtilen seviyeler kullanır. Kayıt olmadan önce hangi sistemin uygulandığını, sınava girmek için neler gerektiğini ve her seviyede hangi becerilerin beklendiğini sor.
Bazı salonlarda Practitioner adı verilen seviyeler P1'den P5'e kadar sıralanır. İlerledikçe yeni vuruşlar, savunmalar ve farklı saldırı durumlarına yönelik çalışmalar eklenir. Bir üst seviyeye geçmek için yalnızca belirli sayıda derse katılmak yetmez. Hareketleri ne kadar iyi yaptığın ve salonun istediği bekleme süresi de önemlidir. Bu yüzden herkesin P5'e aynı sürede ulaşacağını söylemek doğru olmaz.
Bu sistemi kullanan bazı salonları Graduate seviyeleri G1-G5, Expert seviyeleri ise E1-E5 olarak adlandırılır. Bunların her salonda son seviye olduğunu düşünmemelisin. Yüksek bir seviyeye ulaşmak da kişiye kendiliğinden ders verme yetkisi kazandırmaz. Eğitmen olmak için ayrıca eğitim almak, sınava girmek ve belirli aralıklarla belgeyi yenilemek gerekebilir. Bir eğitmenin hem seviyesini hem de ders verme belgesini kontrol et.
Seviye sınavlarında hareketleri nasıl yaptığın ve bir arkadaşınla nasıl çalıştığın deeğerlendirilir. Salona göre kondisyonun da sınavın bir parçası olabilir. Nelerden sorumlu olduğun önceden açıklanmalıdır. Zor bir çalışmayı bitirmek veya çok yorulmak tek başına yeterli değildir. Duruma uygun hareketi seçip seçmediğine ve bunu doğru yapıp yapmadığına da bakılır.
Krav Maga Kimin İçin Uygun?
Daha önce dövüş sporu yapmamış kişiler de başlangıç derslerine katılabilir. Herkes aynı hızda öğrenmez. Eğitmen, hareketlerin zorluğunu ve temasın sertliğini öğrencinin deneyimine ve kondisyonuna göre ayarlamalıdır.
Kadınlara yönelik derslerde istemediğin bir davranışa açıkça karşı çıkma, araya mesafe koyma, tutulduğun yerden kurtulma ve yardım isteme çalışılabilir. Amaç, böyle bir durumda neler yapabileceğini öğrenmendir. Bu eğitim, saldırganla arandaki güç farkını ortadan kaldırmaz. Şiddeti önlemek de saldırıya uğrayan kişinin sorumluluğu değildir. Eğitmenin sana nasıl davrandığına ve eşli çalışmalarda koyduğun sınırlara uyulup uyulmadığına dikkat et.
Bazı Krav Maga salonları güvenlik görevlileri ve polisler için de eğitim verir. Bu kişilerin görevleri ve yasal yetkileri, sivillerden farklıdır. Bu yüzden aldıkları eğitim de farklı olabilir. Krav Maga'nın orduda veya güvenlik birimlerinde kullanılması, bu adı taşıyan her salonda iyi eğitim verildiğini göstermez.
Çocuk derslerinde tehlikeyi fark etme, istemediği bir davranışa karşı çıkma ve yardım isteme, çocuğun yaşına uygun şekilde öğretilmelidir. Hangi yaş grubunun kabul edildiğini salona sor. Yetişkin derslerinde de geçmiş sakatlıkların, hareketleri yapabilme durumun ve kondisyonun dikkate alınmalıdır. Çalışmayı sürdürmekte zorlanıyorsan eğitmenine söyle. Hareketlerin zorluğunu veya tekrar sayısını birlikte ayarlayın.
Krav Maga Hakkında Yaygın Yanlış İnanışlar
Birkaç hareket öğrenmek, her saldırıya karşı kendini koruyabileceğin anlamına gelmez. Arkadaşın hareketi yapmana izin verirken öğrendiğin savunmayı, mesafe ve saldırı anı değiştiğinde de çalışman gerekir. Düzenli derslerle gelişirsin. Yine de gerçek bir saldırıda her şeyi kontrol edemezsin.
Krav Maga'yı yalnızca sert vuruşlardan veya saldırgan davranmaktan ibaret sanmak yanlıştır. Sivillere verilen derslerde tehlikeyi fark etmek ve kavgadan uzaklaşmak önceliklidir. Tek bir eğitim programı, her becerini aynı ölçüde geliştirmeyebilir. Vuruşlarda veya yerde mücadelede eksiklerin varsa bunları ihtiyacına göre boks, Muay Thai ya da BJJ çalışarak tamamlayabilirsin.
Krav Maga ile Diğer Dövüş Sanatları Arasındaki Farklar
Karate, tekvando ve kung funun farklı okulları vardır. Hepsini yalnızca belirli hareket dizilerinden veya yarışmalardan ibaret görmek doğru değildir. Boks ve MMA müsabakalarında hangi hareketlere izin verildiği kurallarla belirlenir. Sivillere verilen Krav Maga dersleri ise genellikle turnuvaya hazırlık amacı taşımaz. Bu, derslerde her şeyin serbest olduğu anlamına gelmez. Antrenmanda uyulması gereken güvenlik ve temas kuralları vardır. Gerçek hayatta da kendini savunurken yasal sınırlar geçerlidir. Bu nedenle Krav Maga'yı "kuralsız dövüş" diye anlatmak yanlıştır.
Maça çıkmak istiyorsan seçtiğin branşın müsabaka antrenmanlarına katılmalısın. Yerde mücadeleyi daha ayrıntılı öğrenmek istiyorsan BJJ veya tutuş, kontrol ve yerde mücadele öğreten benzer branşlara bakabilirsin. Tehlikeyi fark etme, uzaklaşma ve farklı saldırı durumlarına hazırlanma ilgini çekiyorsa Krav Maga derslerini inceleyebilirsin. Bir salonda neler öğreneceğini yalnızca adına bakarak anlayamazsın. Ders içeriğini sor.
Birden fazla branşta çalışmak, eksiklerini tamamlamana yardımcı olabilir. Ancak yeni başlarken aynı anda birçok derse yazılman gerekmez. Önce düzenli devam edebileceğin bir program seç. Daha sonra vuruş, yerde mücadele veya saldırı durumlarına hazırlık çalışmalarından hangisine ihtiyaç duyduğunu eğitmeninle konuş.
Eğitmen ve Ekipman Seçimi
Krav Maga öğrenmek için bu alanda eğitim almış, ders verebilecek bilgi ve beceriye sahip bir eğitmen seçmelisin. Vuruşlarını ve karma dövüş becerilerini geliştirmek istersen Boks, Kick Boks, Muay Thai ve MMA için Dağhan Sağlam ile özel ders seçeneklerini inceleyebilirsin. Program, ne öğrenmek istediğine ve şu anda ne kadar antrenman yaptığına göre hazırlanır.
Derslerde eldiven, dişlik, kaval kemiği koruyucu ve uygun antrenman kıyafetleri gerekebilir. Kullanacağın ekipmanın kaliteli olmasına dikkat et. İhtiyaç duyduğun ürünler için Solid Fight Store üzerindeki seçenekleri inceleyebilirsin.
Başlamadan Önce Nelere Bakmalısın?
Bir Krav Maga dersini izlerken yalnızca hareketlerin ne kadar hızlı yapıldığına bakma. Öğrenciler tehlikeyi fark etmeyi ve uzaklaşmayı nasıl çalışıyor? Karşılarındaki kişi hareketlerini engellemeye başladığında ne yapıyorlar? Eğitmenden ilk derslerde neler öğreneceğini ve hangi çalışmaları daha sonra yapacağını açıklamasını iste.
Deneme dersinde yeni öğrencilerin kimlerle eşleştirildiğine ve yanlış yaptıklarında eğitmenin nasıl yardımcı olduğuna bak. Temasın ne kadar sert olduğunu ve istemediğin bir çalışmayı durdurup durduramayacağını gör. Düzenli gidebileceğin, sorularını çekinmeden sorabileceğin bir salon seç.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Krav Maga Öğrenmek Zor mu?
Temel hareketleri öğrenebilirsin, ancak bunları hareket eden ve seni engellemeye çalışan birine karşı kullanmak düzenli tekrar ister. Herkes aynı hızda ilerlemez. Derslerin nasıl işlendiği, ne kadar düzenli katıldığın ve önceki deneyimin öğrenme süreni etkiler. Birkaç ayda her duruma hazır olacağını düşünmemelisin.
Krav Maga Antrenmanları Nasıl Yapılır?
Derslerde ısınma, hareket tekrarı ve eşli çalışmalar yapılır. Programa göre farklı saldırı durumları da canlandırılır. Hareketleri öğrendikçe arkadaşın seni daha fazla engellemeye veya farklı anlarda saldırmaya başlar. Bu zorluk aşamalı artırılmalıdır. Dersin süresini ve içeriğini kayıt olmadan önce sor.
Krav Maga Kendini Savunmada İşe Yarar mı?
İyi bir eğitim, tehlikeyi daha erken fark etmene, hareketlerini geliştirmene ve ne yapacağına karar vermene yardımcı olabilir. Yine de hiçbir teknik, saldırıdan zarar görmeden kurtulacağını garanti etmez. Derslerde fiziksel savunmayla birlikte araya mesafe koyma, uzaklaşma ve yardım isteme de çalışılmalıdır.
Krav Maga'ya Kaç Yaşında Başlanır?
Çocuklar ve yetişkinler için ayrı programlar vardır. Başlama yaşı salona göre değişir. Derslerin yaşına, sağlık durumuna ve hareketleri yapabilme durumuna uygun olması gerekir. Yetişkin olarak yeni başlıyorsan da antrenmanların zorluğu ve yoğunluğu yavaş yavaş artırılmalıdır.
Krav Maga mı, Muay Thai mi Öğrenmeliyim?
Muay Thai'de ayakta vuruşlar, clinch denilen yakın mesafede tutuşarak mücadele ve müsabaka çalışmaları yapılır. Krav Maga'nın sivil derslerinde ise tehlikeyi fark etme, uzaklaşma ve farklı saldırı durumlarına hazırlık üzerinde durulur. Ne öğrenmek istediğine göre ders ve eğitmen seç. İhtiyaç duyarsan daha sonra başka bir branşta da çalışabilirsin.
Bu yazı, WBC Muay Thai Avrupa ve Dünya Şampiyonu Dağhan Sağlam tarafından Dövüş Rehberim için hazırlanmıştır.
Yorumlar